Voedingsadvies

Voeding & ondervoeding

Als je ziek bent, moet revalideren na een ongeval of wanneer je moet herstellen van een operatie is het belangrijk goed op de voeding te letten.

Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte of revalidatie meer energie, eiwit en andere voedingstoffen nodig dan normaal.  Eten kan echter in een dergelijke situatie vanwege verminderde eetlust, misselijkheid en/of vermoeidheid een groot probleem zijn. In de situatie dat uw lichaam behoefte heeft aan meer voedingsstoffen ontvangt het minder.

Door minder te eten gaat u afvallen. U loopt het risico om in een slechte voedingstoestand terecht te komen. Een slechte voedingstoestand, ook wel ondervoeding genoemd, betekend dat een lichaam te weinig voedingsstoffen beschikbaar heeft, zoals eiwitten en energie. Ondervoeding door ziekte is een veel voorkomend probleem. Ondervoeding heeft meestal als tot gevolg dat uw herstel minder snel gaat, u de behandeling minder goed verdraagt en deze langer duurt. Ondervoeding kan een voorspoedig herstel in de weg staan.

Voor het bereiken van een goede voedingstoestand is energie- en eiwit verrijkte voeding nodig.

Afvallen is ongewenst als u ziek bent of moet revalideren. Ongewenst afvallen moet behandeld worden! We spreken van ongewenst afvallen als uw gewicht binnen een maand meer dan 5% is gedaald of binnen 6 maanden meer dan 10% gedaald is. Dit betekend dat iemand die voor zijn ziek zijn bijvoorbeeld 70 kg woog meer dan 3.5 kg binnen een maand of meer dan 7 kg in een half jaar aan gewicht verliest.

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo’s aan te komen.

Energie en eiwit

Energie wordt verkregen uit voedsel. Energie heeft u nodig bij alles wat u doet. Bijvoorbeeld lopen en fietsen, maar ook bij alles wat in ons lichaam gebeurd, zoals ademhalen, praten en het kloppen van het hart. De benodigde energie wordt geleverd door koolhydraten en vetten in onze voeding.

De hoeveelheid energie van een voedingsmiddel wordt uitgedrukt in kilocalorieën (kcal) of in kiloJoules (kJ). Een Kcal is gelijk aan 4.2 kJ. De hoeveelheid energie die iemand nodig heeft, is afhankelijk van onder andere lengte, leeftijd geslacht en activiteit.

Bij ziekte zijn de standaard hoeveelheden meestal niet voldoende. Het is nodig om meer energie te gebruiken. Een goede controle om te zien of u, ondanks uw situatie, voldoende energie uit uw voeding haalt is uw gewicht. Weeg uzelf bij voorkeur een maal per week op het zelfde tijdstip en op dezelfde weegschaal. Wanneer uw gewicht gelijk blijft of zelfs stijgt dan is de gebruikte energie voldoende. Daalt uw gewicht dan is de hoeveelheid energie die u gebruikt (nog) niet voldoende.

Eiwit is een bestanddeel in de voeding dat nodig is voor de opbouw en instandhouding van spieren en ons bloed en voor herstel van wonden. Bij ziekte/ revalidatie is eiwit de belangrijkste voedingsstof voor herstel.

Eiwit komt vooral voor in voeding zoals:

  • -  Vlees, vis en kip
  • -  Eieren
  • -  Kaas, melk en melkproducten
  • -  Brood, bonen, tahoe en tempé (in wat kleinere hoeveelheden)

Om aan voldoende eiwit te komen, wordt het gebruik van minstens 1 tot 1 ½ gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht geadviseerd voor iedereen met een slechte voedingstoestand. Dus, bent u ziek / moet u revalideren en weegt u 70 kg, dan heeft u 70 tot 105 gram eiwit per dag nodig.

Wat is dagelijks aan voeding nodig?

Goed eten en drinken betekent dat u alle noodzakelijke voedingsstoffen in voldoende hoeveelheden gebruikt. Dit houdt in dat u per dag het volgende minimaal zou moeten eten:

  • -  Brood (minstens 3 sneden)
  • -  Kaas (2 plakken / 40 gram)
  • -  Vleeswaren (2 plakken / 30 gram)
  • -  Melk en melkproducten ( 3 bekers / schaaltjes / porties)
  • -  Fruit of vruchtensap (2 stuks / glazen)
  • -  Vlees, vis, kip, vegetarisch (100 gram)
  • -  Aardappelen (minstens 3 opscheplepels)
  • -  Boter, margarine, olie (minstens 30 gram)

Naast het bovenstaande is het van belang minsten 1 ½ liter te drinken. Verdeel het drinken goed over de dag. Neem bij elke maaltijd iets te drinken en drink tussen de maaltijden door.

Voedingsadvies / diëtist

Als gevolg van bijvoorbeeld slechte eetlust, misselijkheid, spanningen of bijwerkingen van medicijnen is het mogelijk dat u de genoemde hoeveelheden niet haalt. Overleg dan met uw (huis)arts of verwijzing naar een diëtist nodig is.

Een diëtist kan u adviseren over de wijze waarop u meer energie en eiwit uit uw voeding kunt halen. Tips over het bereiden van de voeding, meer eten, het verdelen van de voeding over de dag, etc. Een diëtist kan u ook adviseren over de wijze waarop voeding energie- en/of eiwitrijker gemaakt kan worden door het gebruik van dieetproducten. Deze producten zijn toe te voegen aan dranken, soepen, vla, pap en dergelijke.

Voor het gebruik van dieetproducten is overleg met een diëtist of arts noodzakelijk. Indien voedingsadvies en/of dieetproducten niet voldoende helpen dan kunt u in overleg met een diëtist of arts gebruik maken van energie- of eiwitrijke dieetpreparaten. De diëtist of arts kan in sommige gevallen een vergoeding voor de kosten van de dieetpreparaten aanvragen bij uw zorgverzekeraar.

Direct aanvragen